Gần đây, SBV có ý muốn lập nhóm G12 + 1 (nhóm 12 NHTM lớn nhất và SBV) để bàn bạc, thảo luận định kỳ về các vấn đề Tài chính – ngân hàng, tiền tệ,…nhằm nâng cao tính chuẩn xác, kịp thời của các chính sách, tính kỹ luật thị trường. Các NHTM nhỏ có lý do để lo ngại về vấn đề này. Chỉ tính riêng về lợi ích tiếp cận thông tin chính sách thì cũng đã thu thiệt.

Rủi ro lớn nhất là sức mạnh chi phối (sức mạnh can thiệp, chi phối về định hướng, về giá,…), đặc biệt lợi thế về nắm bắt CSTT sẽ rất lớn. Điều này càng phức tạp hơn khi ngân hàng là ngành nhạy cảm (con chó chết cũng có thể đánh sập ngân hàng). Dần dần sẽ tiến đến độc quyền. (Khi đó nhóm này cũng có thể đè đầu cưỡi cổ các NHTM nhỏ khi có cơ hội (tình trạng này đặc biệt xảy ra trên thị trường vốn như các năm trước, tiếp cận vốn giá rẽ rồi cho vay lại/ép vay lại với Ls rất cao và kỳ hạn rất dài, hoặc Chỉ riêng về lợi thế huy động, với 14%, NHTM nhỏ rõ ràng thua thiệt so với nhóm G12! Hoặc được nêu danh trong danh sách 12 NHTM kia cũng đủ chiếm lợi thế?!) Dù rằng, nhóm này là do SBV “chỉ định” để thực hiện mục tiêu bình ổn thị trường, chứ không phải tự bắt tay với nhau để tạo sức mạnh can thiệp thị trường.

Theo tôi, nếu tình thế đã rồi, thì có thể lập thêm Hiệp hội các NH vừa và nhỏ (SMBA) để đại diện quyền lợi, chia sẽ những khó khăn và “tâm tự nguyện vọng”của nhóm NHTM nhỏ này. SMBA sẽ có đại diện ở các cuộc họp của SBV với G12 và có thể có là VNBA. Về thị phần, có thể nhóm lớn chiếm tới 80 – 85%, nhưng với một đại diện SMA, cũng chiếm 15 – 20% và rõ ràng, không có ai trong số 12 banks lớn kia có thể “sánh” kịp. Hơn nữa, số lượng bank chiếm tới 80% tổng số NH ở VN thì tác động định hướng cũng rất lớn. Và theo đó, mỗi cuộc họp (trao đổi, lấy ý kiến,…) sẽ có G12 + SMBA + SBV (+ VNBA có thể có hoặc không)

VNBA không thể đại diện được, vì nhóm cũng có thể bị chi phối bởi các nhóm NHTM lớn kia, mọi ý kiến, tâm tư không thể “hòa đồng” và thấu hiểu để đi đến sự đồng thuận được. (Sao chưa thấy các NH Nước ngoài lên tiếng? Bởi các NH này vốn cũng không có tham gia VNBA? J)

P/s: Nhìn vào danh sách 12 NHTM, có thể gọi là lớn, nhưng chưa hẵn đã có sức mạnh thị trường trong những phân khúc nhất định. Sự “chỉ định” lập nhóm 12NHTM cũng sẽ có nhiều tranh cải bởi tiêu chí chưa rõ ràng. NHTM lớn nhất chưa hẵn đã tốt nhất và an toàn nhất. (Tôi thấy một số NH có thể lớn về TTS, nhưng sức mạnh về một số thị trường như Loans market, Money market, Fixed-income, Gold hoặc FX không có/rất yếu/uy tín thấp)

Advertisements