Nhân đoc bài về một số giải pháp nhằm giảm lãi suất, trong đó có Tái cấp vốn thế chấp bằng …Vốn điều lệ và Tăng DTBB lên 10% cùng với trả lãi trên tiền dự trữ 12 – 13% (xem bài Liệu pháp nặng ký cho lãi suất trên SaigonTimes). Thử đoán tình hình thanh khoản thực sự cũng như khả năng tăng mạng DTBB!

1. Tăng DTBB là nên xem xét, nhất là khi cần phải thực hiện thêm trong công cuộc phòng chống lạm phát (nếu thấy chưa đủ) cũng như phục vụ những động thái mua USD, swap USDVND trong lúc dư địa thị trường OMO không còn. Tuy nhiên, tăng tỷ lệ DTBB lên tới 10% thì xem lại! Con số vốn đem bỏ “kho” 156 nghìn tỷ (tăng thêm 7%) là tiền ban đầu, nhưng đây là tiền “mãnh lực” nên tác động ra bên ngoài là vô biên (thông qua số nhân). Nó khác với việc bắt NHTM mua chừng đó tiền TPCP. Con số “bỏ vào kho” ở trên (nếu thực hiện), cũng tương đương với dư nợ đã sụt giảm trên OMO từ tháng 2 đến hiện tại!

[Tiền từ tăng DTBB dùng để…tái cấp vốn ? Không phải dễ dàng để sử dụng tiền DTBB được! bởi bình thường, tiền DTBB không phải để làm điều đó!)]

Mặt khác DTBB hiện tại …bị ràng buộc bởi những quy định hiện tại về thanh khoản và an toàn vốn trong thông tư 13 và 19. Khả năng chi trả (đảm bảo theo quy định) và khả năng cho vay (đảm bảo tỷ lệ cấp vốn) sẽ biến động mạnh! Nhất là phần tỷ lệ thanh khoản, bởi DTBB bị trừ ra khỏi tài sản “Có” có thể thanh toán, nếu DTBB tăng lên cỡ vài % trên nền vốn thì tỷ lệ an toàn này sẽ giảm mạnh, buộc NHTM phải “bù đắp” tiếp!

Thanh khoản tốt chỉ tạm thời nhưng rất bất ổn và mang tính cục bộ. Trong khi các giải pháp hỗ trợ (như LOLR của NHNN) chưa đúng lúc, đúng chỗ do chưa “quan sát” được:

*Thanh khoản tạm thời tốt lên, thể hiện qua Ls liên NH khá thấp, nhưng cơ cấu kỳ hạn và kỳ đáo hạn theo tôi mới là vấn đề. Thử tưởng tượng với khối vốn tầm vài chục nghìn, trong đó, kỳ hạn ngắn chiếm đến 70%, kỳ đáo hạn từ 1 tháng trở xuống cũng khoảng một nữa, tức là hàng ngày NH phải “chạy vốn” trên thị trường 1. Điều này kết hợp với nguy cơ nợ xấu, lãi suất cao, thanh khoản không ổn định còn do nợ xấu. Hiện tại, nguy cơ nợ xấu (thậm chí đảo nợ) đang ảnh hưởng nghiêm trọng nhất và có thể tồi tệ (dòng tiền vào không như dự báo). Sức mạnh mặc cả lãi suất họ yếu đi rõ rệt trong môi trường lạm phát cao.

*Dòng vốn trên thị trường liên NH hiện tại đơn thuần là thanh khoản, dòng vốn luân chuyển trên thị trường tiền gửi TCKT & Dân cư (thị trường 1) mới là vấn đề. Huy động thị trường này không tạm thời dùng để bù đắp cho thanh khoản (như nguyên nhân của giai đoạn chạy đua lãi suất 2009) nhưng chưa thể giảm được bởi lý do ở trên. Lý do tiếp theo là …đây là cơ hội, các NH tận dụng xu hướng giảm lãi suất để “đi ngược hướng” tranh thủ (cũng có thể nói là chạy đua) tăng cường huy động vốn, tăng cơ sở khách hàng, rút khách của nhau, thậm chí có NH còn tăng lãi suất hơn nữa. Và điều này xuất hiện thành chu kỳ rất gần nhau, có thể gọi là liên tiếp bởi kỳ hạn gửi được Ls cao của KH là ngắn, từ 1 tuần đến 1 tháng. LS sẽ lâu giảm hơn. Thế nên, SBV nên “đánh” quyết liệt vào việc “đi đêm” này.

*Thanh khoản thực sự tốt ở một nhóm các NH, khi lợi suất TPCP giảm mạnh. Nhưng đây chỉ là cục bộ. Mặt khác, cơ cấu kỳ hạn của lãi suất thì TPCP chưa thể hiện được tình hình hiện tại bởi TP là loại trung dài hạn, trong khi thị trường lãi suất hiện tại là ngắn hạn. Ngắn hạn, có thể là 14, 15, hay 16%, nhưng “bình quân” 3 năm thì có thể chấp nhận được 12,5%. Đầu tư vào TPCP nhiều, hiện tại có thể tốt cho một thu nhập trung dài hạn (tận dụng lợi suất cao), nhưng trong NH, khi mà thị trường OMO đang siết chặt, thì có thể trở thành “gánh nặng” trong một số thời điểm.

*Trần lãi suất hiện tại đang là vấn đề. NHNN không kiểm soát được tình hình. Thứ nhất là thanh khoản cục bộ của từng NH, như trên: mất cân đối cơ cấu kỳ hạn và kỳ đáo hạn, số liệu NHNN nắm được có lẽ không còn thực tế! Tình trạng mỗi NH thế nào, điều này cuối cùng cũng sẽ thể hiện qua lãi suất huy động thị trường 1 và thị trường 2. Nhưng, NHNN đang điều hành, theo dõi trên LS suất nào? 14%? Rõ ràng là không phải! Thị trường liên NH theo tôi cũng chưa chắc thấp như thế! Con số đến tay NHNN đã được xử lý kỹ thuật! Nếu như thế, NHNN có khả năng biết được NHTM nào đang gặp vấn đề? Thật khó! Nếu không kiểm soát được thanh khoản cục bộ (NH nào cũng như nhau!), sẽ mang tính dây chuyền và lan tỏa ra toàn hệ thống. Nếu kiểm soát tốt, có chính sách hỗ trợ kịp thời cho từng NH một (như kiểm soát đầu ra, bơm vốn thông qua tái cấp vốn,…) sẽ dập tắt được những ngòi nỗ (hơn là để bùng phát mới bắt đầu cấp vốn, hỗ trợ thì khó “dập” tắt hơn và cần thời gian)

Do đó, nền tảng thanh khoản chưa hẵn đã tốt cho một sự tăng đột biến của DTBB. Những giải pháp này (tăng DTBB quá mạnh, cho dù có trả lãi suất trên DTBB) thì có thể tăng lãi suất lên! (nên tăng từ từ 1%/lần)

2. Tái cấp vốn thì đương nhiên phải làm, vì khi lãi suất cao, tổng cầu giảm (cầu về vốn C, I), vốn sẽ dư thừa cục bộ, nhưng trong đó, cũng có những ngân hàng kém thanh khoản (cục bộ), do đó, phải phân bổ lại cục bộ. Do đó, đẩy mạnh tái cấp vốn bằng cách cải tiến các quy trình, thủ tục và cách thức. Trong đó, nên tăng thêm những hồ sơ khác ngoài hồ sơ tín dụng loại DN hạng “A” ở các ngành nghề khác ngoài ngành nghề nông nghiệp, nông thôn, hỗ trợ xuất khẩu, công nghiệp phụ trợ,…cùng với một số trái phiếu doanh nghiệp khác, với tỷ lệ haircut thấp hơn.

Tái cấp vốn một cách linh hoạt để hỗ trợ thanh khoản cho một số NHTM (nếu có). Điều tiết lại dòng vốn (từa nơi thừa đến nơi thiếu) thông qua liên NH. Nên nhớ, nếu vì thanh khoản tạm thời, thì lãi suất liên NH không thể giảm thấp như thế được! Nhưng để làm được điều này tốt, phải xem lại vấn đề như đã nêu ở trên (đảm bảo kịp thời, đúng chỗ và “quan sát được”)

Nhu cầu vốn bắt đầu điều chỉnh lại theo hướng tốt, giải pháp thắt chặt làm tổng cầu giảm xuống (giảm nhu cầu vốn) trong khi vốn tích lũy huy động tăng lên, (cụ thể nhiều NHTM mua TPCP và cho vay liên NH với lãi suất thấp hơn rất nhiều, dư nợ khu vực TCKT và dân cư cũng bắt đầu tăng chậm hơn so với huy động (khoảng cách giảm, tốc độ tăng cung tiền so với cuối năm 2010 từ tháng 1 đến tháng 6 theo thức tự là: -0.33%, 2.75%, 2.07%, 0.98%, 1.57%, 2.45%, đối với tín dụng là 0.43%, 3.40%, 4.81%, 5.01%, 6.92%, 7.13%, và huy động: -2.46%, 1.90%, 1.56%, 0.46%, 1.40%, 2.88%). Nhưng lãi suất ở mức quá cao. NHNN nên quyết liệt hơn để tận dụng đẩy lãi suất xuống thấp hơn nữa. Khi đó, dư địa để tiếp tục thực hiện nhiều biện pháp khác sẽ cao hơn (cũng như là cứu ngược lại hệ thống NH!)

Advertisements