Tags

, , , , ,

Nhiều thông tin gần đây cho rằng lãi suất huy động đã bắt đầu giảm và một số NHTM đang không sẵn sàng mặc cả với lãi suất quá cao. Cũng có người hỏi tôi LS có thể giảm hay không? Chưa kiểm chứng được, nhưng hình như điều tất yếu sẽ đến…

1. Cơ chế để giảm lãi suất: LS liên ngân hàng giảm, lãi suất trúng thầu TPCP đã giảm và NHTM đã sẵn lòng mua nhiều hơn. Lãi suất liên NH giảm rất mạnh mặc dù LS trên OMO vẫn ở mức 15% (cao hơn kỳ hạn O/N và tương đương 1W liên NH), điều này có nghĩa rằng, các NHTM không sẵn sàng vay OMO để đảm bảo thanh khoản, họ cho vay lại với mức 15% 1w, thâm chí 14,5% có khả năng là từ tái cấp vốn 14%/năm. Trong khi mua bonds về danh nghĩa, sẽ bị thiệt cả về chi phí vốn và càng không có lợi khi sử dụng trên OMO (và chênh lệch giá khi dự báo LS giảm). Về lý thuyết, tất cả đều thể hiện: Lãi suất sẽ giảm, lạm phát sẽ giảm, thanh khoản đang ở mức rất tốt.

Điều này càng được (tận dụng sự) hỗ trợ bởi trần tín dụng là 20%, nhiều NHTM có khả năng huy động tốt, thanh khoản tốt, đã tăng trưởng với mức cao (do tăng tín dụng USD) hoặc không phát triển tín dụng thêm (lực cầu tín dụng giảm do LS quá cao, một số NH e ngại rủi ro đạo đức và lựa chọn nghịch sẽ hạn chế cho vay, đảm bảo thanh khoản cho riêng mình,…) và/hoặc có số bond đáo hạn lớn, huy động USD nhiều (giờ người gửi USD chuyển sang VND và được SBV cover lại, VND tại NHTM này sẽ tăng lên, USD giảm xuống) thì họ sẽ phải phân bổ vốn vào bonds, cho vay liên NH và cả T-bill, SBV-bill. Tức phải đầu tư để sinh lợi với lợi suất thấp. Càng có bắt buộc không sẵn sàng huy động thêm vốn với lãi suất quá cao hiện tại.

Trong khi đó, với lãi suất khá thấp, các NHTM thiếu thanh khoản sẽ không cố gắng huy động VND bằng mọi giá, do đã có thể tiếp cận vốn rẽ qua tái cấp vốn, liên NH và thậm chí là OMO, bán USD cho SBV, mặt bằng LS sẽ giảm.

Hơn nữa, hành động mua USD của SBV (mua hơn 1 tỷ USD (có thông tin đến nay khoảng 1,5 tỷ USD) như là một bước chuyển dịch tổng phương tiện thanh toán (từ USD sang VND), điều này là có lợi cho việc giảm lãi suất VND khi lượng tiền VND sẽ nhiều hơn, mặc dù thấp hơn mức tổng phương tiện thanh toán lúc trước (VND + USD) trước khi mua (phù hợp với giảm cung tiền tổng thể, trong đó nhấn mạnh hơn vào cung tiền USD, nhẹ hơn vào cung VND). Điều này tích lũy VND vào hệ thống trong khi cho vay chưa tăng theo do nhiều lý do như trên cùng với rào cản trần tín dụng sẽ làm mặt bằng lãi suất giảm xuống.

Rõ ràng, kết hợp hài hòa giữa: trần tín dụng, tái cấp vốn, OMO (linh hoạt, bảo vệ lãi suất mục tiêu và tác động đến lãi suất thị trường), tín phiếu SBV với lãi suất thấp, trần LS TPCP thấp, cùng với mua USD của SBV (hậu quả và cũng là mục đích của ép trần LS USD, kết hối đối với DN SOEs cũng như tăng DTBB) bơm tiền Đồng là một sự khơi thông dòng tiền VND hiện đang có, từ nơi thừa đến nơi thiếu mà loại bỏ hoàn toàn những trung gian làm tăng LS (cho vay lại trên liên NH do sự hạn chế của OMO trước đây, co cụm phòng thủ thanh khoản, tận dụng tối đa phương tiện thanh toán USD bị găm giữ,…Lãi suất tất yếu sẽ giảm. Và đã tìm được lời giải?

2. Thậm chí SBV còn nên tính đến phát hành Tín phiếu Bắt buộc để rút bớt lượng tiền VND đang dư thừa ở các NHTM lớn, thừa thanh khoản nhằm kiềm chế lạm phát, đảm bảo cung tiền phù hợp sau khi “chuyển đổi USD sang VND. Cũng không loại trừ khả năng tiếp tục tăng LS OMO.

Một lần nữa nhắc lại Tín phiếu bắt buộc khi tiền Đồng đã thanh khoản tốt hơn. Theo ước lượng, số dư OMO hiện tại vào khoảng 60 đến 70 nghìn tỷ, sụt giảm mạnh do SBV đã rút trên OMO khá lớn (hơn 40 nghìn tỷ) sau khi mua hơn 1 tỷ USD. Với sức ép của tăng DTBB USD và trần LS USD xuống thấp, định hướng tiếp tục sẽ là mua và mua USD. Số lượng sẽ nhiều lên, do đó, với mức trên OMO chỉ khoảng 60 nghìn tỷ e là không đủ cho việc điều hành linh hoạt, ổn định mặt bằng lãi suất này. SBV có khả năng tính đến phương án án này.

3. Cuối cùng, đã đến lúc cần xem xét khả năng bỏ trần lãi suất huy động để dòng chảy vốn được điều hòa hơn. Trong ngắn hạn, có thể nhiều NH huy động với lãi suất cao, nhưng sẽ có NH không cần phải huy động như vậy. Do đã hình thành nên một đầu ra với mức lãi suất thấp và hạn chế, dòng vốn vốn luân chuyển trong hệ thống với khả năng cung ứng vốn lãi suất thấp và ắt sẽ dẫn đến một đầu vào (lãi suất huy động) phải giảm theo.

Bỏ trần, cũng sẽ dễ dàng phát hiện được NHTM nào thực sự khó khăn, cũng như lãi suất thực sự của vốn (nhu cầu vốn) là bao nhiêu, từ đó có những can thiệp kịp thời. Cũng như để các nhà đầu tư (người gửi tiền) xem xét rủi ro, vì huy động LS cao hơn hẵn mặt bằng, tất yếu sẽ có vấn đề! (Còn hiện tại, lãi suất đầu vào lào bao nhiêu? SBV đang điều hành dựa trên mặt bằng LS nào? Tất nhiên, không phải là 14%! – garbage in garbage out! :>)

P/S: Tin bên lề. Thông tin từ hội nghị các nhà tài trợ tại Hà Tĩnh, Mr. Bình (PTĐ) phát biểu sẽ sẵn lòng phát hành Tín phiếu bắt buộc nếu có dấu hiệu dư thừa thanh khoản. Về lãi suất, tăng hay không tăng (LS chính sách) tùy thuộc vào tình hình thị trường, có thể tăng lãi suất chính sách nếu tình hình làm phát tháng tới không dịu xuống. Ông còn cho rằng, LS chính sách nên cao hơn một chút so với lạm phát mục tiêu (15%) (tức có thể là tăng lên mức 16%?). Còn chuyên gia IMF cho rằng nên tiếp tục tăng.

Advertisements