Tags

,

Một bài viết đáng chú ý trên Stox về ROIC và Lãi suất và mở rộng ra là WACC:

ROIC trung bình trong 4 năm qua của hơn 655 doanh nghiệp niêm yết vào khoảng 13.8%. Mức lãi suất mà doanh nghiệp sẽ chỉ chịu đựng được (về dài hạn) sẽ phải nằm dưới mức lợi nhuận trên vốn đầu tư của doanh nghiệp (ROIC), tức là nhỏ hơn 14%.

Có điều, Capital Investment ở đây chưa tính đủ các yếu tố như Vốn hóa khoản đầu tư cho hoạt động R&D, Goodwill cùng với Cùng với Present Value của các khoản Operating Leases. Đồng thời, người ta hay dùng ROIC “thực” (tức bằng với Lợi nhuận từ core business trên tổng vốn đầu tư – Investment Capital) so sánh với chi phí vốn đầu tư (WACC) để thấy được giá trị kinh tế thực tạo ra. Hơn nữa, giá trị ổn định và dài hạn và cốt lõi của DN là NOPAT chứ không phải EBIT bao gồm cả các khoản lợi nhuận khác, hoạt động tài chính,..). ROIC “thực” (tính sau thuế để so sánh với WACC) thì tất nhiên là nhỏ hơn con số bình quân ở trên đối với các DNSX.

Chấp nhận như vậy thì “Giá trị kinh tế được tạo ra” EVA (NOPAT – Ivestment Capital*WACC) của một DN phải dương , tức là Chi phí của Capital Investment phải nhỏ hơn so với ROIC.

Đơn cữ với Lãi vay có thể là 14%/năm và ROIC như trên, chắn rằng, WACC sẽ cao hơn ROIC! Cho nên, không thể hoạt động hiệu quả được, có nghĩa là, càng hoạt động sẽ tích tụ rủi ro do bào mòn giá trị kinh tế của doanh nghiệp và tất nhiên là toàn xã hội. Trong nỗ lực hoạt động, buộc các doanh nghiệp phải tìm đến những phi vụ mạo hiểm hơn để có thể bù đắp cho chi phí, đó là hoạt động ngoài core business (NOPAT). Giá trị DN (và giá CP) bị giảm xuống (trên quan điểm giá trị công ty bao gồm BV cộng với MVA, với MVA chính là present value của dòng EVA trong tương lai).

Tất nhiên, EVA chưa phải là chuẩn mực để đầu tư, vì lựa chọn doanh nghiệp có ROIC tốt và ổn định là đảm bảo cho hoạt động bền vững (operating earning) và sử dụng vốn hiệu quả (capital efficiency), không còn gì phải bận tâm! (kiểu VNM?) nhưng giá (price) có đang thực sự tốt ?!

Value added âm hay shortfall của các DN niêm yết này có thể là do lãi suất cao, nhưng trong chừng mực nào đó, phần value này bị chuyển từ các DN này sang các doanh nghiệp nhà nước do rent-seeking (những đặc ưu chỉ định về vốn và đặc ưu bảo hộ – không cạnh tranh) và crowd out và điều này xảy ra trong dài hạn.