Tags

Đường cong lãi suất (yield curve) sẽ dốc mạnh về phía phải khi kỳ vọng lãi suất tăng mạnh trong ngắn hạn, dốc càng mạnh tương ứng với kỳ vọng càng mạnh. Giải pháp chỉ có thể là làm giảm kỳ vọng này xuống.

Thanh khoản trên thị trường ngân hàng đã gặp vấn đề. Cùng với áp lực lạm phát (nếu tính, hình như từ tháng 9, 10, 11, CPI tăng lớn hơn lãi suất tiền gửi NH), áp lực chu kỳ (cuối năm), SBV thì không có động thái gì, trong khi đó, các NHTM hầu như đã chuẩn bị cho kịch bản thắt chặt tiền tệ mạnh, đặc biệt là sau khi một số vị của SBV có ẩn ý rằng tăng lãi suất là bất khả kháng và sử sẽ sử dụng CSTT thắt chặt trong từ 3 – 6 tháng,…Lãi suất đã vào cuộc đua!

NHTM đã vào cuộc và chính thức đẩy LS lên cao! Tất nhiên, đường cong LS sẽ dốc xuống mạnh khi kỳ vọng LS ngắn hạn tăng đột biến. Một số NHTM lớn cũng tăng mạnh như TCB, SeaBank, VIB,… sau đó là các NHTM có quy mô nhỏ hơn, hình như đang trở về giai đoạn tiền khủng hoảng trong năm 2008!
Vậy vai trò của SBV lần này là: (1) giải quyết dứt điểm nạn đua lãi suất này bằng phương pháp đồng thuận (giao cho VNBA); (2) tự thân răn đe, bằng cách “tuyên bố vu vơ” như đã làm (vì không có cơ sở pháp lý để can thiệp) là “thanh tra toàn diện” NHTM nào có LS cao và cuối cùng (3) như chức năng của mình: thực hiện vai trò LOLR mở rộng và mạnh mẽ hơn.

3 giải pháp trên, loại thứ 3 thường được sử dụng ở các nước, loại 1, 2 thì được sử dụng phổ biến ở VN và rất tích cực trong phạm vi hạnh chế của mình. Loại thứ 3 có thể nói là chưa tốt. Nên, để tăng uy tín, sự linh hoạt, và vai trò của mình, SBV lần này nên “tranh thủ” thực hiện mạnh công cụ này:

Thứ nhất, điều này làm các NHTM yên tâm làm ăn, đồng thời, hạn chế làm giá: Hạn chế làm giá (lãi suất): Theo tôi biết, một số NHTM cũng tranh thủ lúc nhạy cảm (thanh khoản nóng), đẩy LS lên cao để huy động trong một thời gian ngắn (khoảng vài nghìn tỷ trong vài ngày), sau đó offer trên thị trường liên ngân hàng với LS lên đến 30% với kỳ hạn dài! (một số NHTM nhỏ bị…ép lấy dài hạn (tất nhiên là không cho vay các kỳ hạn ngắn!) vừa làm PR vừa tìm kiếm lợi nhuận cao (nếu anualized, thử xem, huy động nhanh gọn khoảng 17%/năm, cho vay lại 30%/năm trong môi trường thanh khoản kém như mấy hôm nay, lợi nhuận là thấy được!)

Thứ hai, một số NHTM sẽ “dính” vì rủi ro lãi suất huy động quá cao ở trên nên sẽ rút kinh nghiệm và lần sau không dám “manh động” tăng mạnh lãi suất, và có thể gây hiệu ứng dây chuyền.

Thứ 3 là rất quan trọng, người dân sẽ có cái nhìn tỉnh táo, tính toán thiệt hơn chứ không phải thấy tăng LS là rút bên này, gửi bên kia,…

Để đẩy mạnh LOLR thì bơm OMO mạnh (có lẽ sợ lạm phát), nhưng đây chỉ là ngắn hạn và linh hoạt nên cần sự dứt khoát của người điều hành. OMO thông qua GTCG (GBs) cũng gây hiện tượng “đội” LS lên do sự đi vay lại của các NHTM nhỏ hơn, hơn nữa, đến thời điểm, một số NHTM tạm thời “hết” GTCG để chuyển thành thanh khoản sẽ đua LS. Nhưng, cứ chỉ tập trung vào công cụ này thì vẫn còn hạn chế. Trong giai đoạn như thế này, cần đẩy mạnh loại thứ 2 là Refinancing!

Mở rộng vai trò của Refinance operating của SBV chưa cao, nhân cơ hội này, đẩy mạnh có trọng điểm, đây là vốn đủ mạnh, đủ ổn định cho NHTM tính đường dài hơn. Vì tình hình hiện tại, các NHTM gặp khó khăn trong huy động thị trường 1 và thị trường 2 (tiền gửi TCKT & Dân cư và tiền liên ngân hàng) thì xem đây như là thị trường 3. Việc cầm cố bộ hồ sơ tín dụng để vay vốn tôi nghĩ các NHTM rất sẵn sàng và ủng hộ (có lợi cho họ khi chênh lệch LS tương đối lớn).

Tôi quan sát thấy, trong vài năm gần đây, SBV đã tích cực hoàn thiện thị trường liên ngân hàng qua OMO như tăng phiên giao dịch, đầu tư cơ sở hạ tầng, cơ chế pháp lý (song phương, đa phương) tăng loại GTCG được sử dụng,…Nhưng thị trường tái cấp vốn thì chưa, mà thị trường này, nếu giải quyết tốt, sẽ góp phần giảm các tác động mạnh (shock lãi suất) như trên thị trường liên NH.

Đồng thời, SBV cũng nghiên cứu, có thể thực hiện công cụ POMO (ổn định hơn so với OMO ở trên (có thể gọi là TOMO) khi cần thiết. Loại này ít lạm hệ thống SOMA phải thay đổi liên tục (tương tự là SBV balance sheet). (Nếu thực hiện POMO, có lẽ SBV sẽ “chính thống” funding cho State Treasury hơn là làm một cách …mù mợ (thị trường không rõ) như hiện tại, mặt khác, điều này càng được lợi cho State Treasury nếu các đợt Auction tới vẫn duy trì được ceilling rate thấp)

Nếu SBV thực hiện được một cách nhanh, mạnh, thì sẽ không có chuyện đơn phương “phá rào”, hay thị trường sẽ có những cuộc chạy đua (vì rất rủi ro), khách hàng cũng tĩnh táo hơn. Cuối cùng thanh khoản sẽ được đảm bảo hơn.

Đây cũng là cơ hội đã SBV tăng cường thể hiện vai trò của Bộ “Lãi suất chính sách” của mình. (thay cho một loại LSCB mà thị trường cho là …mất tác dụng!)

————–

Updated: 09/12/2010: Trên VNexpress: Hậu trường tăng lãi suất: Chuẩn bị kỹ (tất nhiên là quyết định nhanh lẹ), đánh nhanh, rút gọn, tranh thu PR, tăng huy động và… tìm kiếm lợi nhuận nóng!

Updated: 10/12/2010. Mới get được link này (via blog của  Ts. Giang): Trên FT: Interest rate war in Viet Nam? Viết ngắn nhưng có đoạn …nhạy cảm: “Some state banks have warned that they will have to take “necessary measures to retain clients” if the rate war were to begin again”.
Qua đó, tôi thấy, SBV/VNBA khi đồng thuận lãi suất, để tăng thêm sức mạnh của việc đồng thuận, nên có thêm đồng thuận về biện pháp….trừng phạt như: các NH khác (hoặc một số, tùy NH xử lý) sẽ hạn chế/chấm dứt giao dịch liên ngân hàng nếu NHTM nào đó đơn phương phá giá hoặc không tuân thủ các đồng thuận (đây là chuyện của các NHTM với nhau!). Thực tế, chỉ cần mấy SoEs banks phát tín hiệu này, bảo đảm không có NHTM nào dám “manh động”!

Updated: 10/12/2010, 20h50′. Lãi suất…cam kết! Vậy là không còn “đồng thuận” nữa! Bây giờ là…”cam kết”, cam kết của NHTM với SBV, do đó, đã cam kết nên SBV sẽ “xử” nếu không làm theo cam kết! Tôi không rõ có vi phạm luật nào không, nhưng thấy cam kết này thấy…kỳ kỳ. Từ khủng hoảng cho tới năm nay, SBV đều thông qua VNBA kêu gọi các NHTM đồng thuận về một mức lãi suất phù hợp, và trên tinh thần tôn trọng lẫn nhau, tôn trọng đồng thuận mà giữ được mặt bẳng lãi suất, cũng không vi phạm gì. SBV không có cơ sở để xử phạt, mà thông qua tuyên bố “thanh tra toàn diện”. Giờ tình hình đã khác! Sẽ có những chế tài nặng! (Cam kêt này theo đó, LS sẽ không quá 14%, công cả khuyến mãi, là không quá 15%/năm)

Advertisements