Tags

Nhân đọc bài này trên VEF: Vì sao nhà băng lãi lớn khi doanh nghiệp liêu xiêu?

Ngân hàng có thực sự lãi lớn? Đừng nhìn vào con số tuyệt đối! Như so sánh quả cam với quả táo.

Nếu so sánh con số lợi nhuận hay nộp thuế thì công ty, doanh nghiệp có thể có con số tuyệt đối là khá lớn, nhưng hiệu quả có thể không cao.

Doanh nghiệp (khác ngân hàng) và ngân hàng đều phải có góp vốn (vốn tự có) và vốn vay, hoạt động theo những cách khác nhau. Giá trị doanh nghiệp tạo nên đều được đánh giá cả. Lợi nhuận tạo ra phải tương ứng với rủi ro chịu đựng. Trong chừng mực nào đó, lợi nhuận tạo ra được đánh giá phổ biến là chỉ tiêu ROE. Và do đó, lãi lớn hay không, trong trường hợp đơn giản nhất có thể nhìn thấy là nhìn vào ROE.

Thử quan sát các công ty được niêm yết, theo HSBC trong một update gần đây, ROE bình quân của thị trường Việt Nam trong năm 2009 là 18,6%, 2008 là 13,3%, 2007 là 17,6%, 2006 là 21,1%.

Tôi thử tính toán ROE của các NHTM được niêm yết trên hai sàn chứng khoán, theo đó, trong năm 2009, ROE bình quân là 17,20%, 2008 là 14,94% , 2007 là 14,61%.

Trong khi đó, toàn ngành ngân hàng, thống kê cho thấy, năm 2009 ROE chỉ ở mức 13,58%, 2008 là 12,46% và 2007 là 16,08%, năm 2006 là 21%

Tôi thấy, ROE của ngân hàng chỉ ở mức trung bình. Điều đó có nghĩa là, so với nhiều ngành, ngành ngân hàng vẫn chịu áp lực rất lớn đối với các cổ đông và đối với rủi ro có thể gặp phải (lợi nhuận không có – hiệu quả, có thể không cover hết rủi ro gặp phải).

Tác giả nhìn NH chỉ một chiều, đó là cách tạo nên lợi nhuận để cho rằng NHTM lãi lớn. Đơn giản, NH chỉ có thể làm được như thế (các cách thức tạo lợi nhuận, lĩnh vực hoạt động), trong môi trường hiện tại. Tại sao tác giả không so sánh, NH này kém, NH khác thì hiệu quả cao trong khi có thể cũng cùng thực hiện một nghiệp vụ, để có thể thấy được vấn đề rủi ro. Nói như thế, cũng để có thể dễ so sánh các doanh nghiệp – ví dụ DN SX với nhau, vẫn có sự khác biệt!

Thực tế, NH còn khó xoay sở, khó có tự do hoạt động hơn so với doanh nghiệp rất nhiều do sự quản lý rất chặt chẽ của cơ quan chức năng.

Rủi ro lớn nhất của NH đều từ….doanh nghiệp! Vay lãi suất cao cũng từ…doanh nghiệp. Rủi ro cao phải yêu cầu tỷ suất lợi nhuận bù đắp cao, điều này cũng như bạn đầu tư trái phiếu Junk bond, nếu mọi chuyện thuận lợi, bạn thu được nhiều lợi tức, thì NH cũng vậy, trong khó khăn sự đánh đổi và cả sự dũng cảm, mưu lược, vận dụng trí tuệ mới dám cho doanh nghiệp vay (cho vay một khoản, họ phải tính toán bù rủi ro, tính toán khả năng thu hồi vốn, tính toán nghiệp vụ hedging, bảo hiểm – ít nhất là có nguồn khác chắc chắn hơn bù vào), đó là chưa kể đến hàng loạt các rủi ro cơ bản của NHTM như thanh khoản, lãi suất, tỷ giá,…

Cuối cùng là trách nhiệm quá lớn, cho cả nền kinh tế, cả người dân, cả xã hội (người gửi tiền, nhà đầu tư, nợ quốc gia, uy tín quốc gia,…)

Tóm lại, quyết định bỏ một đồng vốn của NHTM ra để kinh doanh thu về một số tiền nào đó là khó khăn hơn bất kỳ doanh nghiệp nào (các DN như tác giả nói) và họ cần phải được bù đắp nhiều hơn chứ chưa hẵn phải được…san sẽ như mong muốn của tác giả.

Xem thêm: NHTQ

Updated 03/12/2010:

Nếu đánh giá kỹ và theo tiêu chuẩn Market to Market thì các NHTM còn kém hiệu quả hơn. Các NHTM, đặc biệt là các NHQD có quỹ đất lâu đời và rất lớn. Các NHTMCP cũng thế, tuy nhiên, họ chưa đánh giá lai và cũng không đánh giá lại. Nếu đánh giá lại, khoản chênh lệch là rất lớn, điều này làm tăng vốn sử dụng lên, nhưng hiệu quả không tăng dẫn đến các chỉ số hiệu quả kém: ROE, ROA giảm. Các quỹ đất, BĐS, nhà kho,… NHTM có rất nhiều, và đây cũng được xem là công cụ để thực hiện kế hoạch. Thực tế thì một số NHTM khó đạt lợi nhuận như kế hoạch, họ sẽ bán bớt đất, BĐS thu lợi hàng trăm tỷ đồng (giá vốn thấp) làm tăng lợi nhuận khác lên. (Trong các khoản mục lợi nhuận: lợi nhuận từ lãi, từ dịch vụ, kinh doanh ngoại tệ, vàng khó có sự đột biến!)

Advertisements