Tags

, ,

Đọc bài này của Ts. Lê Hồng Giang tôi cũng…mới biết thêm được là khi phát hành Bonds (quốc tế) đã có một “thông lệ” cho việc lựa chọn Coupon rate (lãi suất danh nghĩa). [Tôi cứ nghĩ rằng, tùy tình hình thị trường (lãi suất), nhà phát hành chọn một mức coupon rate gần gần mức lãi suất thị trương, rồi từ đó, đấu thầu sẽ có YTM (cái này mới là thực chất). Theo đó (ở Mỹ): “coupon rate được chọn sau mỗi phiên đấu thầu sao cho initial price gần với par value nhất (nhưng không lớn hơn par). Sai số giữa yield và coupon rate phải là multiple của 1/8 phần trăm (0.125%), có nghĩa là yield sẽ rất gần với coupon rate. Có một ngoại lệ là nếu đợt phát hành bond được reopen thì coupon sẽ bằng coupon của lần phát hành trước đây”. Như vậy, coupon rate không do tổ chức phát hành ấn định mà do thị trường ấn định (hình thành sau khi có YTM)

Đối với corporate bonds thì: “Trên thị trường corporate bonds của Úc và Mỹ có một qui luật bất thành văn là khi phát hành bond coupon rate phải được qui định rất gần với yield”

Ở Việt Nam thì cái Coupon rate này hình thành trước, do BTC quy định tùy vào từng thời điểm (phát hành trái phiếu lô lớn), các đợt phát hành sau (phát hành bổ sung) đều lấy coupon rate này làm lãi suất danh nghĩa cho TP phát hành đợt đó, Bộ trưởng BTC có thể quy định trần lãi suất hoặc không quy định đối với mỗi phiên đấu thầu. (Xem Thông tư Hướng dẫn việc đấu thầu trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh và trái phiếu Chính quyền địa phương qua thị trường giao dịch chứng khoán tập trung (điều 3.1, 3.2, 3.3) và Thông tư hướng dẫn phát hành TP theo lô lớn (điều 9, lãi suất danh nghĩa)

Do đó, giá có thể là Discount hoặc Premium rất lớn! Vd: ngày 21/10 năm nay phát hành TPCP lô lớn, BTC ấn định coupon rate là 3Y 9.65%, 5Y 10.29%, 10Y 10.80% và không thay đổi trong các đợt phát hành bổ sung sau này, như ngày đấu thầu thành công gần nhất là 28/10 có yield là 3Y 9.60%, 5 Y 10.25%/năm (bán tại giá cao hơn mệnh giá, primium)(trong phiên này, BTC cũng quy định cái ceilling rate ở mức LS trúng thầu như vừa rồi!)

Còn corporate bonds thì “tùy” nhà tư vấn và underwritters chọn, dựa vào lãi suất trên thị trường, và phát hành lần đầu thông thường được khảo sát thông qua một bản offering Circular gởi trước.

Điều này là quan trọng, đặc biệt là trong việc phân bổ (Amortization hoặc apportioning) (chi phí hoặc lợi nhuận từ chênh lệch (spread) lãi suất danh nghĩa – coupon rate và lợi suất đáo hạn – YTM).

Tức là, nếu một investor mua TPCP với giá cao hơn mệnh giá (Face value, tức là YTM nhỏ hơn Coupon rate) với kỳ đáo hạn trong vòng 5 năm thì họ phải phân bổ phần cao hơn đó trong vòng 5 năm. Do đó, lãi thực hàng năm nhận được sẽ khác với lãi suất danh nghĩa do nhà phát hành chi trả theo định kỳ (tương tự đối với TP chiết khấu).

Ví dụ, nếu TPCP 5 năm phát hành ngày 21/6/2010 có Coupon rate là 9,65%/năm, đấu thầu (bán) với lợi suất (YTM) là 9,60%/năm, do đó, người mua phải thanh toán một khoản tiền là 50.075.333.999 đồng cho mỗi khoản mua có mệnh giá 50.000.000.000 đồng. Khoản phụ trội 75.333.999 đồng này sẽ được phân bổ cho 5 kỳ lãnh lãi tiếp theo. Phân bổ chính xác hơn thì dùng Phân bổ theo Lãi suất thị trường (theo YTM). Bảng phân bổ như sau (click to enlarge):

Nếu việc mua TPCP không trùng vào ngày phát hành (mua trên TT thứ cấp), sẽ xuất hiện thêm lãi interest accrued, thì phần lãi dồn tích này sẽ được phân bổ vào kỳ đầu tiên của TPCP đó. Ví dụ TP trên, nhưng được mua lại vào ngày 21/7/2010 (giả sử 1 tháng sau) (click to enlarge):

Thông thường để cho đơn giản, thì chọn phân bổ theo đường thẳng, tức là, phân đều cho 5 kỳ lãnh lãi còn lại của TP, như vậy, mỗi kỳ sẽ được phân bổ mỗi kỳ là 75.333.999/5 = -15,066,800 đồng (vì phải trả nhiều hơn nên âm)

Tương tự đối với TP chiết khấu (tức YTM, lãi suất thị trường cao hơn so với Coupon rate).

—————–

Lưu thêm cái link này lại (về GBs Auction ở Mỹ).

Advertisements