Cổ phiếu hiện nay đắt hay rẽ thường đi liền với giá trị nội tại của chính mỗi cổ phiếu. Có người nói P/E cổ phiếu A 6 “chấm” là mua được, cổ phiếu B xuống 8 “chấm” là nên mua vào,…Vì nó đã xuống dưới giá trị nội tại (instrintic value)? Giá trị nội tại vốn là một giá trị không cố định, theo tôi là như vậy, bởi tất cả giá cổ phiếu đều phải đặt trong môi trường vĩ mô nhất định. Nếu trong tình hình lạm phát, giá cả và lãi suất cao, thì kỳ vọng (E) vào suất sinh lợi của cổ phiếu cũng sẽ cao lên.

Nói như vậy để thấy rằng, nói đắt hay rẽ còn nên so sánh nhiều vấn đề. Ở đây, tôi muốn có một số ý về sự so sánh tương đối xem cổ phiếu với giá như hiện nay có “chấp nhận” được hay không.

Lãi suất huy động của các NHTM (Interest rate – I) và ngân hàng là một kênh đầu tư, rất nhạy cảm với thị trường về các kỳ vọng khả năng sinh lợi, lạm phát, rui ro,…Do đó, có thể xem nó như một Benchmark để so sánh. (Tôi muốn lấy I thay vì yield của Trái phiếu Chính phủ – Gbs vì nó mang tính phổ biến và dễ dàng tham gia đầu tư của tất cả nhà đầu tư và nó thường cao hơn yield của Gbs).

Nếu lãi suất I của ngân hàng hiện nay là 11,5%/năm, tức “đầu tư” 100 đồng ta được 11,5 đồng nữa vào cuối năm, một cách khác, có thể nói “P/E” của loại này là 100/11,5 = 8,7 “chấm”, tức bằng 1/I. Trong khi đó, một cổ phiếu A, hiện đang có cổ tức là D = 10 đồng, kỳ vọng tăng trưởng 15%/năm, như vậy, bạn kỳ vọng sẽ nhận được 11,5 đồng vào cuối năm.

Từ hai ví dụ trên, có thể thấy, bạn muốn đầu tư vào CP A với giá mua là P thì CP A phải có tỷ suất sinh lợi cao hơn của ngân hàng, tức giá bạn chỉ đầu tư nếu giá P nhỏ hơn 100 đồng.

Ở đây, thu nhập của bạn khi đầu tư vào CP là 11,5 đồng, đây là cổ tức D, và không phải là thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS) của CP, vì EPS của công ty A chỉ đến tay bạn một phần là D thông qua chính sách cổ tức, tức công ty chỉ chi trả cổ tức với một tỷ lệ nhất định là tỷ lệ chi trả cổ tức (Payout ratio – PO). Tỷ lệ thu nhập thực của bạn từ cổ tức trên giá bạn phải bỏ ra (P) được gọi là Tỷ suất cổ tức – Dividend Yield (DY).

Đến đây, tôi làm so sánh thế này, giá P có thể chấp nhận được nếu P/D < = 1/ I, hay P/(EPS x PO) < 1/I, từ đó suy ra, P/E < PO/I. Như vậy, cổ phiếu thực sự là rẽ, là chấp nhận được trên thị trường nếu nó có tỷ lệ P/E < PO/I

Ví dụ, lãi suất I = 11,5%/năm và EPS hiện tại là 5.000 đồng, tỷ lệ chi trả cổ tức (kế hoạch) bằng 75% (trên lợi nhuận thuộc về cổ đông) (cần phân biệt với tỷ lệ cổ tức là tính trên mệnh giá).

Tăng trưởng dự kiến của công ty trong năm nay là 20%. Ta được, EPS dự kiến = 5.000 x (1 + 20%) = 6.000

P/E hợp lý có thể xem xét mua vào: P/E* = 75%/11,5% = 6,52 lần.

(Và giá của CP có thể mua vào là P* = 6,52 x 6.000 = 39.000 đồng)

Advertisements