Tags

,

Mấy hôm nay thông tin thị trường liên ngân hàng đang nóng. Lãi suất giao dịch nghe đâu lên đến 15 – 16%/năm, đặc biệt, trong các ngày 23 – 24 – 25, lãi suất có lúc lên đến 30%/năm cho kỳ hạn O/N và 1w, các kỳ hạn dài hơn khoảng 15 – 16%/năm!
Nóng nhất là vấn đề thanh khoản, nghe đâu được giải thích là cuối năm, các khoản thanh toán nhiều cho các doanh nghiệp nhập khẩu, tất toán công nợ,.. Rồi một chút ảnh hưởng của việc cho vay hỗ trợ lãi suất, do dó, vốn chưa quay về với NH được!

Cũng nghe thông tin có đâu đến 5 NHTM bị liệt vào dạng kiểm soát đặc biệt (?! Không biết chính xác không – nhưng nghe đâu lãi suất cao như thế thì có thể lắm! Đặc biệt là cuộc đua lãi suất đã kéo dài từ lâu và dẫn đến đụng ‘trần’ huy động). Trong số đó, có một NHTM phải làm CV đề nghị một NH bạn cho hoãn khoản thanh toán liên ngân hàng để huy động vốn thanh toán trên thị trường 1 và đang làm thủ tục vay tái cấp vốn ở NHNN bằng cấm cố bộ hồ sơ tín dụng!
Nếu các thông tin trên là chính xác, có lẽ thanh khoản đang đi đến mức cần báo động, cho vay đã ngừng ở một số NHTM, sang đầu năm mới, sẽ tiếp tục cho vay, tuy nhiên, vấn đề là nguồn vốn cho vay cũ đã quay về với NHTM hay chưa? Cùng với các khoản thu các các DN sẽ chảy vào các NHTM, nếu được điều này thì có thể hy vọng lãi suất sẽ hạ nhiệt, còn không, tình trạng sẽ hết sức căng thẳng.
Trong những ngày qua, NHNN đã bơm vốn trên OMO với mức cao từ 14.000 – 17.000 tỷ trong mỗi ngày, thế mà tình hình vẫn căng thẳng!

Cho nên, vấn đề sâu xa có thể “liên tưởng” đó là vấn đề quản trị rủi ro thanh khoản và rủi ro chênh lệch kỳ đáo hạn. Theo quy định mới, tỷ lệ vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung dài hạn là không quá 30%, tuy nhiên, trong tình hình cần thanh khoản cao, chỉ cần 5% lệch kỳ đáo hạn thì các NHTM cũng đã khó khăn xoay sở nguồn thanh khoản, mà duy nhất, chỉ có thể là từ OMO.

Nói đến OMO cũng là vấn đề không hề đơn giản với các NHTM nhỏ, khi mà khối lượng GTCG để tham gia giao dịch không nhiều, cuộc chơi và sự chủ động là ở các NHTM lớn và NHQD. Có thể, họ sẽ cho các NHTM nhỏ vay lại, nhưng lãi suất sẽ cao hơn con số 8% nhiều!

Trong một dự thảo trước đây, NHNN lấy ý kiến của các NHTM về việc có nên tổ chức 2 phiêu đấu thầu trên OMO theo đó, sẽ phân chia “sân chơi” cho các 2 nhóm NHTM: nhóm lớn một phiên và nhóm nhỏ một phiên. Nếu chỉ xét về mặt tích cực như điểm vừa nêu trên, các NHTM nhỏ sẽ tiếp cận vốn tốt hơn.

Giải thích thêm về việc các NHTM có thể giao dịch trên thị trường liên ngân hàng với lãi suất vượt trần trong những ngày vừa qua.

Theo một số thông tin tin cậy, việc giao dịch cho phần vượt trần (12%) sẽ được thực hiện thông qua hợp đồng Buy/Sell một cặp tiền tệ (bên vay sẽ mua với giá cao sau đó bán lại trong ngày với giá thấp hơn – phàn GAP sẽ bằng với lượng tiền lãi vượt trần bên hợp đông vay), hoặc cũng có thể bên vay sẽ gửi một lượng tiền đối ứng là USD hoặc ngoại tệ mạnh khác tương đương cho bên cho vay với lãi suất rất thấp (khoảng 0,1%/năm), hoặc cũng có thể bên vay sẽ vay nhiều hơn một chút với lãi suất trần và làm hợp đồng cho vay lại một ít đối với bên…cho vay với lãi suất rất thấp, sao cho chênh lệch lãi suất sẽ bằng với phần chênh lệch lãi suất vượt trần và một cách cũng “hợp pháp” nữa đó là bên vay sẽ mở một tài khoản tiền gửi tại bên cho vay và bên vay sẽ vay thêm một số tiền nữa nhưng bỏ vào tài khoản tiền gửi đó và bị phong tỏa, không được sử dụng (xem như bên cho vay được sử dụng số tiền trong đó nhưng bên vay phải trả lãi!)

Update 29/12/2009: Sau khi viết bài này, sáng nay đọc trên VNeconomy thấy tác giả Nguyễn Hoài viết về Quản trị rủi ro thanh khoản Ngân hàng cũng khái quát được nguyên nhân gây nên căng thẳng thanh khoản! Xem ở đây