Tags

1. Lãi suất huy động sẽ tiếp tục bị “dồn nén”?

Thông tin nhận được LS huy động của các NHTM không  vượt quá …10.5%/năm?! Trước khi tăng LS cơ bản lên 8%, NHNN cũng đã ra…tuyên bố sẽ thanh tra các NHTM có LS huy động trên 10%/năm! Quả là khó cho NHTM!
Hiện nay có thể gọi là “Lãi suất…bắt buộc?”!

Từ tháng 5/2008, NHNN ban hành quy chế điều hành LS, theo đó, LS cho vay của các NHTM không vượt quá 150% lãi suất cơ bản. Trước thời điểm đó, có thể nói là một quá trình dài thực hiện sự “tự do hóa” lãi suất! Tuy nhiên, tình hình càng lúc càng trở về với sự can thiệp hành chánh từ NHNN. Cụ thể cả trần lãi suất cho vay và huy động đều bị can thiệp!

Thiết nghĩ, khi nền kinh tế mất ổn định, có thể tác động vào trần lãi suất để đảm bảo các yếu tốt vĩ mô, còn LS huy động, đó là việc của các NHTM, đây là tổ chức đặc thù và họ tự cân đối (chênh lệch kỳ hạn, chên lệch lãi suất và quản trị rủi ro), việc can thiệp quá mức sẽ làm méo mó thị trường!

Thể hiện trong thời gian qua, đường cong lãi suất đã bị biến dạng, các kỳ hạn khác nhau nhưng…lãi suất gần bằng nhau, và dần dần “dồn” về mức 9,99%/năm! (khi NHNN có thông báo sẽ thanh tra các NHTM huy động với LS từ 10%/năm trở lên!). Điều này cũng ảnh hưởng đến rủi ro kỳ hạn của các NHTM khi họ sẽ tập trung vào huy động kỳ hạn ngắn hạn (vì có thể tăng LS) và để cạnh tranh với đối thủ, trong khi các kỳ hạn dài hơn họ không thể huy động với LS cao hơn). Đi đến việc vừa rồi, NHNN cũng đã ban hành Thông tư 15 sủa đổi bổ sung một số điều của QĐ 457 về tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung dài hạn). Điều này cũng ảnh hướng tương tự đến việc phát hành Trái phiếu Chính phủ khi NHTM không cân đối được nguồn trung dài hạn để có thể mua và “nút thắt” về LS đang là vấn đề nỗi cộm !(tỷ lệ phát hành thành công rất thấp trong thời gian qua!)Đến thời điểm này, LS “trần” huy động được đưa ra là 10,50%/năm khi NHNN nâng LS cơ bản lên 8%/năm (LS cho vay 12%) và đợt tăng lần này, theo Thống đốc NHNN thì

“Điều chỉnh lãi suất cơ bản không làm ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế”, và “Với nền kinh tế, phải theo dõi mấy năm trước chứ không thể cắt ngang đoạn bây giờ để nói. Năm 2005, kinh tế Việt Nam rất tốt, lãi suất cho vay cao nhất là 15,6%; lãi suất bình quân cho vay là 10,55; năm 2006, lãi suất cho vay cao nhất vẫn 15,6%, lãi suất cho vay bình quân là 11,5%; 2007, lãi suất cho vay cao nhất 16,2%, cho vay bình quân 11,89%; đến nay nếu LSCB lên tới 8%, cho vay tối đa lên 12%, thì cũng không phải vấn đề gì khác thường.”

Nhưng trước mắt, thiết nghĩ, LS huy động cũng sẽ “dồn” về mốc 10,5% cho… tất cả các kỳ hạn thì có thật nhiều điều phải bàn!

Đến bao giờ Lãi suất cơ bản chỉ là lãi suất định hướng của thị trường? (chứ không phải LS tham chiếu để ấn định LS cho vay) và các loại lãi suất trên thị trường được điều hành hướng đến lãi suất mục tiêu thông qua Lãi suất tái cấp vốn và Lãi suất chiết khấu, thị trường mở?

Một vật khi đã “méo mó” thì càng nắn no càng “méo” hơn, phải có biện pháp để thả lỏng và đưa về trạng thái tự nhiên trước khi nó mất dần hinh hai của nó!

2. Thị trường trái phiếu: Lãi suất “phẳng”

Một bản update mới đây của ADB về Vietnam Bonds Market, đến cuối tháng 9, có khoảng 12,2 tỷ USD trái phiếu đang lưu hành (khoảng 217 nghìn tỷ đồng), tăng 0,6% so với quý trước và tăng 2,2% so với năm 2008, có thể nói là mức tăng rất thấp và trong tháng 9, quy mô thị trường TP cũng đã giảm 1,8% so với tháng trước (do các TP đã đáo hạn, trong khi phát hành thêm rất ít!). Trong đó, TP Chính phủ (GBs) chiêm 94% thị phần. Điểm chú ý là Trái phiếu Doanh nghiệp (Corporat bonds) thì rất tích cực khi tăng 16,9% so với quý trước và tăng trên 54% so với năm 2008 (DN phát hành TP được lợi thế về LS huy động, mức phổ biến TP doanh nghiệp 2 và 3 năm là 10,50% cho năm đầu tiên và các năm sau thả nổi theo LS của 4 NHTM Quốc doanh cộng biên độ từ 275 – 300bps).

Điểm chú ý trong bản update này là đường cong lãi suất đang dần dần “phẳng” đi từ kỳ hạn 2 năm trở lên! Đây là do tác động của trần LS cho vay? và cả huy động?

Theo bản Update, trong quý 3, Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 2 – 10 năm tăng từ 60 – 63bps do sự phục hồi của nền kinh tế và áp lực lạm phát gia tăng. Tuy nhiên, mức chênh lệch lợi suất (yeild spread) giữa TP kỳ hạn 2 năm và 10 năm ngày càng giảm xuống và hình thành nên một “flat yeild curve”!(Xem chi tiết Update)

Advertisements