Quy định mới về Tỷ lệ Nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn – Có phải “Bình mới – nhưng rượu cũ?”

Theo Quy định cũ (Quyết định 457/2005/QĐ-NHNN ngày 19/04/2005) thì tỷ lệ này là 40% đối với NHTM và 30% đối với TCTD khác.

Ngày 10/8/2009, NHNN ban hành Thông tư số 15/2009/TT – NHNN, tỷ lệ này giảm xuống còn 30% đối với NHTM và 20% đối với Qũy TDNDTW. Như vậy, với 10% giảm xuống, các TCTD có 45 ngày để “điều chỉnh” là tương đối khó, nhất là đối với một số TCTD đã xấp xĩ 40%. Vì trên lý thuyết, để giảm tỷ lệ này xuống, phải giảm Dư nợ cho vay Trung dài hạn hoặc tăng nguồn vốn trung dài hạn sử dụng cho vay trung dài hạn hoặc tăng nguồn vốn ngắn hạn theo công thức: [(A – B)/C] x 100% < 30% (hoặc 20%). Trong đó: A: tổng dư nợ cho vay trung và dài hạn, B: tổng nguồn vốn trung và dài hạn được sử dụng cho vay trung và dài hạn, C: tổng nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung dài hạn.

Hiện nay, tỷ lệ này của các TCTD theo một thông tin không chính thức thì khoảng 10% – 20% đối với các TCTD lớn (đặc biệt có TCTD tỷ lệ này là 0% – BCTC 2008), nhưng đối với TCTD vừa và nhỏ thì tỷ lệ này từ 20% – đến xấp xĩ 40%.

Điều đáng nói ở đây là sự khác biệt về cách tính:

Nguồn vốn ngắn hạn

-Trong QĐ 457, vốn ngắn hạn bao gồm nguồn huy động có kỳ hạn dưới 12 tháng và Phần chênh lệch lớn hơn giữa số tiền vay của tổ chức tín dụng khác và tiền cho tổ chức tín dụng đó vay có kỳ hạn dưới 12 tháng (tức bao gồm cả nguồn huy động từ TCTD trên liên ngân hàng)
-Tuy nhiên, trong TT 15: vốn ngắn hạn bao gồm nguồn huy động có Thời gian còn lại đến 12 tháng và không bao gồm vốn huy động trên thị trường liên ngân hàng.

Với điểm khác biệt giữa Kỳ hạn dưới 12 tháng và Thời gian còn lại đến 12 tháng là rất lớn. Thứ nhất, kỳ hạn đến 12 tháng đã bao gồm khoản tiền huy động 12 tháng – đây là khoản huy động chiếm tỷ trọng rất lớn trong TCTD. Thứ 2, thời gian còn lại, điều này có nghĩa là bao gồm cả những khoản huy động trung và dài hạn (kỳ hạn trên 12 tháng) nhưng sắp đến hạn hoặc thời gian tới đáo hạn còn lại dưới 12 tháng, vô hình chung, nguồn vốn ngắn hạn đã bị “đội” lên một khoản lớn từ nguồn huy động có kỳ hạn 12 tháng và nguồn huy động trung dài hạn.

Nguồn vốn trung và dài hạn:

-Trong TT 15: vốn trung dài hạn bao gồm nguồn huy động có Thời gian còn lại trên 12 tháng (khác QĐ 457) và bao gồm vốn huy động trên thị trường liên ngân hàng, cộng với Vốn điều lệ và các Quỹ (sau khi trừ đi đầu tư TSCĐ, góp vốn mua cổ phần) cộng với Thặng dư vốn cổ phần và loại trừ Đầu tư chứng khoán giữ đến ngày đáo hạn, các khoản đầu tư vào GTCG khác có thời hạn trung dài hạn do TCTD khác phát hành, mua cổ phiếu quỹ, tiền gửi TCTD khác có thời hạn trên 12 tháng.

Như vậy, có khả năng, nguồn vốn trung dài hạn có thể giảm xuống so với QĐ 457.

Có thể nói, việc chỉ tính thời gian còn lại của các khoản huy động ngắn hạn và trung dài hạn là chính xác và “sát” với tình hình nguồn vốn và khả năng thanh khoản, đây là một bước tiến trong việc quản lý tốt tình hình an toàn vốn của TCTD.

Cho vay trung và dài hạn

-QĐ 457 và TT 15 giống nhau về khoản cho vay trung dài hạn: các khoản cho vay, cho thuê tài chính có thời hạn cho vay trên 12 tháng.

Tuy nhiên, lưu ý, đây là những khoản cho vay, cho thuê tài chính có thời hạn trên 12 tháng, chứ không phải là thời hạn còn lại trên 12 tháng. Rõ ràng đã có sự “lệch pha” giữa cách lấy nguồn vốn ngắn hạn và trung dài hạn và cho vay trung dài hạn. Đối với những khoản cho vay trung dài hạn nhưng sắp đến hoặc thời gian còn lại từ 12 tháng thì sao?

Từ cách lấy số liệu mới, về Nguồn vốn: thì có khả năng làm tăng nguồn vốn ngắn hạn C , và giảm nguồn vốn Trung dài hạn B , dư nợ cho vay trung dài hạn xem như không đổi A , vậy tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn theo cách tính này sẽ giảm xuống (do C rất lớn tăng lên – có thể là tăng mạnh, còn B giảm nhưng không nhiều vì tỷ trọng B trong tổng vồn vốn nhỏ hơn C).

Vậy tỷ lệ 30% (giảm so với cách tính trước) nói lên được điều gì khi bị “huề” khi cách tính mới làm giảm giá trị xuống. Điều đáng nói nhất là cách tính đã sát hơn với khả năng sử dụng vốn (loại trừ sự lệch pha trong việc lấy nguồn vốn trung dài hạn).

Các TCTD phải “chỉnh” lại cách lấy số liệu, và xem ra, không điều chỉnh nguồn vốn và dư nợ cho vay theo kỳ hạn là bao. Như vậy, vẫn chưa tác động đến các NHTM về quản lý vốn?!

Xem TT 15: Thông tư 15/2009/TT-NHNN V/v: Tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung dài hạn — SBV
Nghiatq

Advertisements