Tags

,

“Central Bank Independence and Macroeconomic Performance: Some Comparative Evidence,” Alberto Alesina và Lawrence H. Summers

Hôm qua Quốc hội thông qua Luật Ngân hàng Nhà nước, trong đó có:

- Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (sau đây gọi là Ngân hàng Nhà nước) là cơ quan ngang bộ của Chính phủ, là Ngân hàng Trung ương của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

- Ngân hàng Nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tiền tệ và hoạt động ngân hàng, ngoại hối (sau đây gọi là tiền tệ và ngân hàng); thực hiện chức năng của ngân hàng trung ương về phát hành tiền, ngân hàng của các tổ chức tín dụng và cung ứng dịch vụ tiền tệ cho Chính phủ.

- Chính phủ xây dựng và trình Quốc hội quyết định chỉ tiêu lạm phát hàng năm. Thủ tướng Chính phủ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định việc sử dụng các công cụ và biện pháp điều hành để thực hiện mục tiêu chính sách tiền tệ quốc gia theo quy định của Chính phủ.

- Thống đốc là thành viên của Chính phủ, là người đứng đầu và lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước; chịu trách nhiệm trước Thủ tướng, trước Quốc hội về quản lý Nhà nước trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng trong phạm vi cả nước.

- Cơ cấu, tổ chức của Ngân hàng Nhà nước do Chính phủ quy định…

Sự độc lập của một NHTW thể hiện ở việc: Độc lập trong mục tiêu, cơ chế hoạt định chính sách, công cụ, cơ chế giải quyết xung đột (giữa NHTW và Chính phủ) và trách nhiệm (nếu không đạt mục tiêu), thực hiện chính sách tỷ giá.

Theo tôi, rõ ràng quy định như vậy, ngân hàng Nhà nước được xem là NHTW nhưng tính độc lập thấp, có thể chịu sự “chi phối” Chính phủ cao.

Tìm đọc một số nghiên cứu về mức độ độc lập của NHTW, hình như Mức độ độc lập càng thấp thì Lạm phát và thất nghiệp càng cao!

Một nghiên cứu của Alberto Alesina; Lawrence H. Summers: “Central Bank Independence and Macroeconomic Performance: Some Comparative Evidence,” Journal of Money, Credit, and Banking, May 1993

“Central Bank Independence and Macroeconomic Performance: Some Comparative Evidence,” Alberto Alesina và Lawrence H. Summers

“Central Bank Independence and Macroeconomic Performance: Some Comparative Evidence,” Alberto Alesina và Lawrence H. Summers

Tất nhiên, thâm hụt ngân sách thì sẽ dẫn đến lạm phát. Mức độ độc lập thấp của NHTW sẽ dẫn đến sự phối hợp với Chính phủ và cụ thể là cơ quan quản lý tài chính (Bộ tài chính) của quốc gia.

Ví dụ: sự phối hợp giữa Bộ tài chính và NHTW để huy động vốn (phát hành trái phiếu với lãi suất thấp?) điều này dẫn đến: hiệu quả của các dự án là không bàn tới vì lãi suất huy động thấp và dễ dàng huy động? Thứ 2, làm mất cân bằng trên cung cầu tiền tệ mà thể hiện qua điểm cân bằng là lãi suất? Chính phủ (như một tổ chức, có ngân sách hoạt động dựa vào thu và chi) khi thu ngân sách thấp hơn chi (do chi tiêu quá nhiều), thì sẽ vaymượn, sự vay mượn này bằng Trái phiếu, tất nhiên, sẽ dẫn đến thâm hụt ngân sách! Và như một thói quen, cứ thiếu thì đi vay mà không có tổ chức nào “can ngăn” (việc can ngăn này có thể dựa trên hiệu quả sử dụng vốn, tình hình vĩ mô như thâm hụt ngân sách, lạm phát,…). Tình trạng một quốc gia nợ quá nhiều cũng không tránh khỏi,…

Có thể thấy, Ưu điểm của NHTW độc lập

- Tăng hiệu quả các mục tiêu kiểm soát lạm phát, tăng trưởng kinh tế, giảm thâm hụt ngân sách và ổn định hệ thống tài chính.

- Được trao quyền lựa chọn mục tiêu mà không chịu sự can thiệp, chỉ đạo từ Chính phủ hay cơ quan liên quan khác: rõ ràng, cụ thể và thống nhất

- Quyết định trong việc thực thi các chính sách tiền tệ, nên: tăng tính chủ động và giảm độ trễ của CSTT

- Có thể từ chối trong mục tiêu thâm hụt ngân sách

- Tự chủ về tổ chức và cơ chế tài chính, nhân sự

- Trách nhiệm giải trình đầy đủ và minh bạch

About these ads